Qadimiy shahar «Kampir-Tepe» (mil. avv. IV asr)

Kampirtepa Termizdan o‘ttiz kilometr g‘arbda yotadi va mamlakatning eng qiziqarli arxeologik manzillaridan biri bo‘lib qolmoqda.

Yodgorlik maydoni to‘rt gektarcha va ikki qismga bo‘linadi: xandaq bilan o‘ralgan ark va to‘rtburchak qorovul minoralari bo‘lgan besh metr qalinlikdagi qal’a devori ortidagi «quyi shahar».

Olimlar Kampirtepani Aleksandr Makedonskiy Baqtriyani zabt etish paytida Amudaryo qirg‘og‘ida qurgan afsonaviy Oksiya Aleksandriyasi bilan bog‘lashadi. Shahar kechuvda turgan va muhim strategik ahamiyatga ega bo‘lgan; keyinroq u Yunon-Baqtriya va Kushon podsholiklariga kirgan. Kampirtepa mehmonxona, bojxona va mollar o‘tgan port vazifasini bajargani aniqlangan.

Ark — yo‘laklar bilan to‘rt blokka bo‘lingan turli o‘lchamdagi yuzta xonadan iborat yirik qurilma. Quyi shaharda turar-joy mahallalari bo‘lgan, u yerda salavkiy, yunon-baqtriya va kushon tangalari, terrakota buyumlari topilgan. Alohida topilma — II asrning birinchi yarmiga oid papirusdagi baqtriya qo‘lyozmalari: ular Markaziy Osiyodagi eng qadimgi qo‘lyozmalar hisoblanadi.

Ko‘chalar va qal’a devori hayratlanarli darajada yaxshi saqlangan, shu bois yodgorlik bo‘ylab rejani taxmin qilmasdan, tushunib yurish mumkin.