Fayoztepa

Fayoztepa — Eski Termiz yodgorligidan bir kilometr shimoli-g‘arbdagi buddaviy ibodatxona-monastir majmuasi. Uni toshkentlik arxeolog L. I. Albaum 1963-yilda ochgan, yodgorlik esa 1968-yildan uni o‘rganishga ko‘p hissa qo‘shgan Surxondaryo viloyat o‘lkashunoslik muzeyi direktori R. F. Fayozov sharafiga nom olgan.

O‘sha 1968-yilda ibodatxona kiraverishida I–III asrlarga oid ta’sirchan haykal topilgan. Vaqt va talon-taroj unga shafqatsiz munosabatda bo‘lgan, ammo saqlangan bosh, tananing ayrim qismlari va o‘lchamlaridan bu Budda ekani ayon bo‘lgan. Hozir topilma Toshkentdagi O‘zbekiston tarixi muzeyida.

Majmuaning o‘zi bir yarim ming kvadrat metrcha joyni egallaydi. Markazda vihara ibodatxonasi, atrofida monastir va perimetr bo‘ylab xo‘jalik binolari; jami chuqur tokchali o‘n to‘qqizta xona. Ziyoratgohga kiraverishda nurli halqali Budda boshining parchasi saqlangan.

IX asrda majmua xarobalari oddiy ko‘rinishdagi tepalikka aylangan — va unga kumush umaviy va abbosiy dirhamlari xazinasi yashirilgan.

Bugun Fayoztepa ochiq osmon ostidagi muzey sifatida ishlaydi, qoshida yodgorlikni o‘rganish bo‘yicha ilmiy markaz ochilgan. Erta tongda yoki kechqurunga yaqin borgan ma’qul: soya deyarli yo‘q.