"Avliyo Ioann Krestitel" cherkovi (1915–1916-yy.)

Qurilishning asos solinishi va tarixi (1915–1916-yillar)

XX asr boshlariga kelib Samarqanddagi katolik jamoasi garnizon ofitserlari va askarlari, savdogarlar, temiryo‘l xizmatchilari va amaldorlardan iborat edi. 1905-yilda kostyol qurish uchun ruxsat olishga qilingan birinchi urinish muvaffaqiyat qozonmadi.

Vaziyat Birinchi jahon urushi yillarida tubdan o‘zgardi:

Turkiston o‘lkasiga Avstriya-Vengriya va Germaniyadan ko‘plab harbiy asirlar yuborildi.

Ular orasida professional muhandislar, toshkashlar va me’morlar bor edi, ularning mehnati shahar xo‘jaligida talab qilinardi. Hokimiyat Gospitallnaya ko‘chasida (hozirgi Mahmud Qoshg‘ariy ko‘chasi) yer ajratdi.

Loyihani me’mor Yevgeniy Oskarovich Nelle ishlab chiqdi, kostyolni bevosita qurishni esa muhandislar Dombrovskiy, Shitko va Rybchinskiy olib bordilar. 1916-yil oxiriga kelib ibodatxona to‘liq qurib bitkazildi va avliyo Ioann Krestitel sharafiga muqaddaslashtirildi.

Me’moriy tuzilishi va ichki bezagi

Bino Markaziy Osiyo uchun noyob bo‘lgan, nozik barokko elementlariga ega neogotika namunasidir:

Fasad va devor terilishi: Kostyol zich, och oq-sariq rangli samarqand g‘ishtidan qurilgan. G‘arbiy portal baland qo‘ng‘iroq minorasi, naqshinkor minora- pinakllar va rivojlangan karniz bilan bezatilgan.

Derazalar va yorug‘lik: Fasadlar Muqaddas Kitobdan sahnalar tasvirlangan rangli vitrajlar bilan bezatilgan baland qalqonsimon lansetsimon derazalar bilan kesilgan.

Interyer: Chuqur altar apsidasi va ajoyib akustikaga ega keng bir nefli zal. Altar ikki tomonida Iso Masih va Bibi Maryamning an’anaviy haykallari o‘rnatilgan, kirish eshigi tepasida esa zarb elementlariga ega yog‘och xor balkoni joylashgan.

XX asrdagi taqdiri va ikkinchi tug‘ilishi

Sovet davrida ibodatxona yopilgan, xochlar demontaj qilingan, binoda uzoq vaqt sport zali faoliyat yuritgan.

1995-yilda ruhoniy o. Jon Roloff tufayli jamoa o‘z faoliyatini qayta boshladi.

1997-yil oktyabr oyida Vatikanning diplomatik vakili arxiyepiskop Marian Olesning O‘zbekiston hukumat bilan muzokaralaridan so‘ng binoni katoliklarga qaytarish to‘g‘risida farmoyish chiqdi.

Xalqaro fondlar va jamoa a’zolarining moliyaviy ko‘magida ibodatxona ta’mirlanib, 1999-yil 27-martda qaytadan muqaddaslashtirildi. 2021-yilda kostyolda interyerlarning navbatdagi kapital ta’miri o‘tkazildi