Samarqand viloyat o'lkashunoslik muzeyi (Savdogar Abram Kalantarovning uy-muzeyi)

Haqida

Muzey 1981-yilda badavlat savdogar Abram Kalantarov o‘zi uchun qurdirgan qasrda ochilgan. Binoni XX asr boshida me’mor Ye. O. Nelle eklektika ruhida qurgan; bugun bu muhofazadagi me’moriy yodgorlik va muzey taassurotining yarmi uyning o‘zi.

Bezakni mahalliy ustalar — usto Kamol, usto Sa’di, usto Hofiz bajargan. Tantanali mehmonxona dastlabki ko‘rinishini saqlagan: moybo‘yoq bilan bezalgan o‘yma yog‘och shift, «pardoz» uslubidagi ko‘p qatlamli ganch o‘ymakorligi, rangli oynali panjara va koshinli pechlar. Zallar anfilada bo‘lib, biri ikkinchisiga ochiladi.

Ekspozitsiya ikki bo‘limdan iborat. Birinchi qavatdagi tarixiy bo‘lim ibtidoiy odam manzilgohlari va Sug‘d davlatining paydo bo‘lishidan o‘rta asrlar orqali o‘lka xalqlarining an’anaviy madaniyati, urf-odat va marosimlarigacha olib boradi. Mehmonxonalardan birida XVIII asr oxiri — XIX asr boshiga oid ampir uslubidagi Yevropa mebeli turadi: muzey talqiniga ko‘ra u Napoleonga tegishli bo‘lgan, Aleksandr I davrida Peterburgga kelgan va saroy a’yonlaridan biriga sovg‘a qilingan.

Alohida «O‘lka yahudiylari o‘tmishda va bugun» ko‘rgazmasi Yahudiyon mahallasi, XIX–XX asrlar buxoro yahudiylarining turmushi, marosimlari va diniy ashyolari hamda ularning mintaqa madaniyatiga qo‘shgan hissasi haqida hikoya qiladi.

Tabiat bo‘limi Markaziy Osiyodagi shu turdagi eng kuchli to‘plamlardan biri. U Turkiston o‘lkasi aholisi topshirgan qush va hayvon mulyajlaridan boshlangan, keyin botanika va entomologiya to‘plamlari bilan boyigan. Alohida stend Zarafshon qo‘riqxonasi va u yerda tiklanayotgan buxoro bug‘usiga bag‘ishlangan.