Xovrenko nomidagi kombinati qoshidagi vinochilik muzeyi (1868-yilda savdogar D. L. Filatov tomonidan asos solingan)

Haqida

Bu yerda vinoga zavod paydo bo‘lishidan ancha oldin jiddiy munosabatda bo‘lishgan. Markaziy Osiyoda ustun bo‘lgan zardushtiylikda vino ichish marosimi ahamiyatga ega bo‘lgan, uning shifobaxsh xossalari esa o‘shandayoq qayd etilgan. Aleksandr Makedonskiy bilan kelgan yunon-baqtriya madaniyati vinochilikni faqat qo‘llab-quvvatlagan — va o‘shandayoq hozirgi Samarqand atrofida o‘sadigan uzum ayniqsa shirin ekani qayd etilgan, bu esa vinochilik uchun juda muhim.

VII–VIII asrlarda arab bosqinchilari vino navlarini rejali ravishda kesib, o‘rniga mayiz navlarini ekishni boshlagan.

O‘zbek vinochiligi 1868-yilda rus tadbirkori D. M. Filatov tufayli qaytadan tug‘ilgan. U tez orada jahon bozorida tanilgan vinolar ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘ygan va bir vaqtda yangi uzum navlarini yaratgan. Ulardan biri, «Biishtiy», 1883-yilda Parijdagi Xalqaro vino va konyaklar ko‘rgazmasida oltin medal olgan.

Keyinroq zavodni M. A. Xovrenko boshqargan — iste’dodli, o‘tmishdoshi ishini nafaqat saqlab, balki rivojlantira olgan odam: u ishlab chiqarishni takomillashtirgan va yangi navlar yaratgan, ular asosida hozir ham, faqat O‘zbekistonda emas, vinolar tayyorlanadi. Filatovning oltin vino zaxiralari yarim asrdan keyin topilgan.

Bugun zavod qoshida uy-muzey ishlaydi, u shu tarixni hikoya qiladi va degustatsiyalar o‘tkazadi. Joy vinoga befarq odamlar uchun ham qiziq: bu Samarqand uchun kam uchraydigan, maqbaralar haqida emas, XIX asr va sanoat haqidagi hikoya.