«Chor-Chinor» bog'i («To'rt chinor»)

Haqida

Nomning kelib chiqishi va afsonalar

«Chor-Chinor» nomi tojik tilidan «To'rt chinor» deb tarjima qilinadi. Xalq rivoyatiga ko'ra, bog'ni islom voizi yoki sarkarda asos solgan bo'lib, u qoyadan otilib chiqayotgan buloq yoniga to'rtta chinor qalamchasi o'tqazgan. Vaqt o'tishi bilan daraxtlar o'sib, chuqur ildiz otib, ziyorat va so'fiy xilvatgohi markaziga aylangan soyali o'rmon-vohaga asos soldi.

Ming yillik chinorlar va daraxt- xona

Yoshi va mikroiqlimi: Bog' tabiiy botiqda joylashgan bo'lib, doimiy ravishda yer osti suvlari bilan oziqlanadi. Eng qadimgi daraxtlarning yoshi botaniklar tomonidan tasdiqlangan va 1000 yildan oshadi. Chirmashib ketgan shoxlarning zich shodasi chuqur soya hosil qilib, 40 darajali yoz jaziramasida ham salqinlikni saqlaydi.

Mashhur kovak-xona: Eng bahaybat chinorning ildiz qismida asrlar davomida keng bo'shliq hosil bo'lgan. U o'ymakor yog'och eshik, deraza-teshiklar va atrof bo'ylab o'rindiqlar bilan jihozlangan:

O'rta asrlarda bo'shliq so'fiy ordeni darveshlarining xilvatgohi bo'lib xizmat qilgan.

XVIII–XIX asrlarda unda boshlang'ich diniy maktab (maktab) faoliyat yuritgan.

1917–1920-yillarda bu yerda navbatma-navbat inqilobiy qo'mita (revkom), qishloq soveti va o'quv izbasi joylashgan.

Bugungi kunda tana ichidagi xona tashrif uchun ochiq — uning ichida bir vaqtning o'zida 10–12 kishi bemalol sig'adi.

Muqaddas buloq va hovuz

Chinorlarning qudratli ildizlari ostidan sovuq karst bulog'i otilib chiqadi va sun'iy tosh suv havzasini (hovuz) to'ldiradi, unda marinlar suzadi. Xalq orasida buloq suvi shifobaxsh deb e'zozlanadi — ko'z, bo'g'im va hazm qilish kasalliklariga yordam beradi.

Hududdagi me'moriy obidalar

Masjid (1914-yil): Noyob silindrsimon gumbaz, naqshinkor shift va nafis urgut o'ymakorligi bilan bezatilgan figurali yog'och ustunlarga tayangan ochiq ayvonli jome masjidi.

Xoja Abu Tolib Sarmast maqbarasi: Mintaqada e'zozlanadigan so'fiy va avliyoning maqbarasi bo'lib, uning qabriga ziyoratchilar ibodat qilish uchun kelishadi.

Infratuzilma: Majmua tosh yotqizilgan yo'lakchalar, tosh terrasalar, dam olish uchun o'rindiqlar va topchanli an'anaviy choyxona bilan obodonlashtirilgan.