Bahouddin Naqshband yodgorlik majmuasi

Buxorodan o‘n ikki kilometr naridagi joyda faylasuf va so‘fiy Bahouddin Naqshband xotira majmuasi turadi; eng yirik so‘fiylik tariqatlaridan biri uning nomi bilan ataladi. Bu yerga nafaqat O‘zbekistondan, balki butun musulmon dunyosidan ziyoratchilar keladi. Ilgari bu joyda majusiy bayramlari va qadimiy odatlari bilan mashhur Qasri Orifon qishlog‘i bo‘lgan.

Bahouddin Naqshband (1318–1389) keyinchalik o‘z nomi bilan atalgan tariqatga asos solgan. Uning falsafasi bir iboraga sig‘adi: «dil ba yoru dast ba kor» — dil Alloh bilan, qo‘l mehnatda. Tariqat ramzi ham shu tamoyilga ko‘ra tanlangan: ichida «Alloh» so‘zi bo‘lgan yurak. Naqshband Temurning ma’naviy ustozi bo‘lgan va unga ham, boshqalarga ham kamtarlik va halollikni o‘rgatgan. Makkaga o‘ttiz ikki marta haj qilgan, maqbarasini esa Markaziy Osiyo Makkasi deb atashadi: Buxorodan bu yergacha uch marta piyoda kelish bir hajga teng deb hisoblanadi.

Qabr ustidagi sag‘ana va atrofdagi dastlabki inshootlar 1544-yilda Abdulazizxon buyrug‘i bilan qurilgan, majmua esa keyin qariyb to‘rt asr davomida shakllangan. O‘rtada shayx qabri va XIX asr masjidi bo‘lgan to‘rtburchak hovli; sal naridaroq Shayboniylar qabri joylashgan yog‘och ustunli ayvon turgan. Eng yirik bino — Abdulazizxonning gumbazli xonaqohi. 1980-yillarda majmua ta’mirlangan va bugun bu yerda hovuzli hovli, Muzaffarxon va Qushbegi masjidlari, madrasa, daxma, minora va maqbara bor.

Maqbara ichida ag‘darilgan qari tut yotadi. Rivoyatga ko‘ra, u Naqshbandning hassasidan o‘sgan va niyat qilib uning ostidan o‘tsang, niyating ushaladi.

Majmua qoshida muzey ishlaydi: so‘fiylar kiyimi, kitoblar, ovqat pishirilgan qozonlar va so‘fiylik kundalik hayotda nima bo‘lganini tushunishga yordam beradigan boshqa buyumlar. Bu joy haqida deyarli hamma bir xil gapiradi — bu yerda tinch va xotirjam.